Sant’Antoni de Padua e Cuvventu

Sa cheia, chi est in su bighinadu chi naran Chirriu de Cuvventu, un’ala antiga de Piaghe, l’an cussecrada in su 1651 e l’an dada a sos padres caputzinos. A manu manca si bidet s’intrada a sos locales chi disimpignan su cuvventu chi est dai intro in intro de sa cheia e, a manu deretta, su porticu antigu de ala de fora (portaria), cun sos arcos murados, in ue sos padres faghian istranzare a assistian sos pelegrinos e sos pedidores.

Intro de sa cheia, chi est a una navada ibia, a manu manca b’at tres capellas indituladas a Nostra Segnora de su Remediu,a Santu Frantziscu de Assisi e a Su Rughefissu (annanta a poi de su 1736 cun su nomene de Santa Maria de su Caminu).



Sun bellos meda sos tribaglios de linna intarsiada, comente bi nd at in atteras cheias frantziscanas, chi sun duos nicios chi si biden, a manu manca, in sos pilastros de sas capellas, su tabernaculu, sa trona, su coru, sos altares e unu mobile de sa sagristia fattu in su 1816 dai fra Serafinu de Tatari chi l’aiat ingarrigadu padre Antoni Zuseppe de Piaghe.
![]() |
![]() |
![]() |
Sutta sas capellas, sa navada e su prebiteriu bi sun sas tumbas. In s’ultimu accontzu chi b’an fattu in sos annos ottanta de su Noighentos, cando an torradu a fagher su pamentu de sa capella de Nostra Segnora de su Remediu, an agattadu una trapa chi daiat in d un’iscala de sette gradinas chi che falaiat a una cripta chi impreaian pro che ponner sos mortos.

Su cuvventu chi b’est dai intro in intro l’an fattu dai su 1652 a su 1659 in grascia de sas novidades pro sa cheia chi amus apidu in Sardigna a poi de su Cuntziliu de Trento. Sos padres Caputzinos devian istare in sas biddas o a cutzu a issas pro pessare a s’anima de sos cristianos, de sa zente comune ma fintzas de sos nobiles e devian campare de limosina e de su chi lis lassaian. Su dinari chi lis daian, sos terrinos e sas domos chi lis lassaian los devian impreare pro fagher cheias e cuvventos a sa moda de sos frantziscanos chi, pro regula issoro, fin poveros.




Pro i custu in su mese de bennazu de su 1649 su Capitulu at detzisu de fagher in Piaghe unu cuvventu de Caputzinos in su trettu in ue bi fit sa cheia de Sant’Antoni de Padua: unu logu birde, in ue no b’aiat niune e riccu de ortos. Su 9 de maiu de su 1652., comente resultat da s’iscritta chi b’est in d una lapide murada intro de sa cheia, cun d una tzeremonia ufitziale de autoridades tziviles e de sa cheia de Piaghe, s’est tenta sa fundacion, sos padres an leadu possessu de su fraigadu chi bi fit. Duos annos a poi, su 9 de martu de su 1654, an postu sa prima pedra fundamentale.
Sos tribaglios sun andados a pianu pro su motivu chi si nd’est bennida sa peste, chi l’aiat batida una tartana catalana chi fit intrada in su portu de s’Alighera e chi si fit ipparta in tota s’isola in ue est durada fintzas a su 1656. Su fraigu de su cuvventu l’an cumpridu in su 1659 cun su chi zente meda at dadu e cun su chi lis an lassadu. In pagu tempus su cuvventu est bennidu a aer novitzios e istudiantes chi si devian fagher padres. Pro i custu, in su settighentos an fattu un’atteru drommitoriu. Su cuvventu, dai ue che an catzadu sos padres in su 1866 a poi est intrada sa legge chi che los cheriat fora chi l’aiat fatta su Regnu Sardu propriu contras sos padres, est bennidu in podere de su Demaniu chi poi l’at dadu in parte a su Comune, e in parte a sa Provintzia pro bi fagher sa Casemma de sos Carabineris de su Re.
Dai una delibera de su Cussizu Comunale, de su 25 de maiu de su 1868, benimus a ischire de benes chi fin istados in su cuvventu chi aian tancadu e chi su Comune de Piaghe podiat affitare: s’ortu de sas mendulas chi fit in Lodè a unu preiu chi partiat dai 100 francos; sa binzaa cutzu a su bighinadu de su padru de su cuvventu a unu preiu chi partiat dai 75 francos; s’ortigheddu chi li naraian de sos novitzios a unu preiu a partire da 15 francos.
Sos locales de propriedade de su Comune apoi los an impreados a presone de su mandamentu e dai poi a iscola elementare.
Sos locales de sa presone no los an impreados pius dai su 30 de Cabidanni de su 1964, sos de sa casemma dai su 30 de maiu de su 1981 e i custos, in su 19897, sa Provintzia los at dados a su Comune de Piaghe in comodato pro 99 annos.
A sos tempos nostros, a sa fine de sos annos ottanta, cando an accontzu su passaritzu de s’intrada, an agattadu su locale in ue sos padres retzian sos anzenos e tres sediles de pedra, duos postos in sos costazos e unu a oios chi cun sa batza de pedra e su putu bellu meda chi b’est in mesu de sa corte de intro nos faghen pessare, torrende a in segus in su tempus, a comente vivian sos caputzinos in su ’600.


In su mese de Sant’Andria 2003, s’amministrassione comunale, fatu de su progetu de torrare a impreare sos nomenes antigos de s’abitadu de Piaghe, cufromma a sa lege 27/97 in punta de Promozione e valorizzazione della cultura e della lingua della Sardegna, at fattu ponner targhettas de terra, fattas a manu, cun su nomene antigu de su trettu in limba logudoresa, sa faeddada de Piaghe, in su logu chi at leadu su nomene propriu dai custa istruttura goi importante: su chirriu de Cuvventu.