Oratoriu de su Rosariu

 

Oratoriu de su Rosariu

 

Est postu a s’ala dresta de sa cheia parrochiale de Santu Pedru.

S’oratoriu de su Rosariu, chi an leadu a lu fraigare in su 1650, est sa testimoniantzia de su crescher, in su ’600 e ’700, de sas cuffrarias religiosas. Custa usantzia est intrada in Sardigna a poi de su Conciliu Tridentinu e at apidu su mezus tempus sou cando ch’aimis in Sardigna sos Ippagnolos e cando in sa cuffraria, chi fit de cheia ibia, bi sun intrados laicos, nobiles, burghesos, mastros de artes diferentes e zente comune chi s’an dadu regulas issoro. Aian a cabu unu priore, chi leaian fatu de sas pessones pius nodidas de sa bidda e chi fit costegiadu da duos guardianos. Unu segretariu faghiat sos verbales de sos abboios in peristantu chi a sos liberos de sos contos bi pessaiat su tesoriere. A ultimos no nos immentigamus de sos oberaios, chi pessaian a sas tzeremonias de cheia e faghian sa chirca. No ischimus nudda de sa die pretzisa de cando an fattu sa cuffraria de sos dominiganos de su Rosariu in Piaghe. Agattamus ibia testimoniantzias bolantigas in calchi documentu de su de 17 seculos: b’est sa testimonia de un’abboiu de sa cuffraria de su 15 de freazu de su 1656 in ue bi fit su priore Joe Pinna Pirastru, su cussizu e 5 cuffrades (Ippanedda, 1987).

Su 25 de maiu de su 1654 sa Cuffraria fit connoschida fintzas comente sa contraria de nostra señora de sa Rosa (Ippanedda, 1987). Su 29 de cabidanni de su 1659 bi fit cando an abertu su cuvventu de sos caputzinos; in sa protzessione, difati, bi fin fintzas sos de sa cuffraria de Santa Rughe. Pessende a sa cuffraria de Santa Rughe, sa de su Rosariu at iscrittu sas regulas suas a poi meda bidu chi l’as at iscrittas a poi de su 1873, cando su mussignore Maronzu l’at cossizada de lu fagher (Ippanedda, 1989). No ischimus de pretzisu cando est chi l’an tancada, ma podimus pessare a su de 19 seculos: sos ultimos registros de s’amministrassione sua, chi sun arribados in s’archiviu parrochiale, sun sos de sos annos 1800–1936 (Ippanedda, 1989).

Sa die chi an cussegnadu sa cheia nos la narat in sa fatzada un’iscritta in sardu logudoresu: Custa obera est fatta seat perpetua D VII oustu 1651. Dai unu testamentu iscrittu dai su notariu Delizos, su 23 de maiu de su 1653 (Paris, 1989), pro s’eredidade de milli francos e 50 iscudos de donna Marianzela ’e Sini Casu pro su fraigu e pro su chi si podiat impreare in sa cheia de su Rosariu, benimus a ischire chi sos tribaglios no los aian cumpridos e, si podet dare, chi los epan sichidos fintzas a su 1669. In d unu cuntrattu fattu dai su notariu ’e Lizos su 24 de triulas de su 1669 tra su priore de su rosariu Giuanne Pinna e mastru Bainzu conte de Onovva, si bidet chi a i cussa die b’aiat ancora tribaglios de cumprire (Paris, 1989); in su testamentu de sa prima die de Sant’Andria de su 1691, de don Micheli Dies ’e ini chi faeddat de un’attera eredidade de sa de tres muzeres, Mattea Dies Tedde, morta meda pius de deghe annos in anti, pro cumprire sa fatzada de sa cheia, cun contones de pedra (Paris, 1989), su nobile naraiat a sos eredes de dare a s’oratoriu su tantu chi b’aian postu pro la cumprire sa fatzada.

Sa cheia la fentoman fintzas in su 1862, cando su ses, su sette e s’otto de martu, su sindigu e sa giunta comunale de Piaghe an abboiadu a s’Oratoriu de su Rosariu pro bender in d una asta aberta a totu, cun su modu de sa “candela vizine” a chie daiat de pius, sos terrinos comunales de Coloru, de su Padru de Subra, de sa Mandra de Ottila e de Ena Trinchizosa.

 

 

Sa Cuadreria Ippanu

 

Su sestu de sa cheia est auna navada ibia a bovida tunda, cun d una capella a manu dresta, una tribuna e sa sagristia. Intro at tribaglios bellos meda in linna de su ’700 sardu chi sun s’altare, sa trona e una nostra Segnora de su Rosariu minoredda e curiosa meda.

 

S'altare

 

 

Sa trona

 

 

Nostra Segnora de su Rosariu

 

A poi de tempus meda chi fit serrada e chi sa cheia nde fit ruende e sos tribaglios in linna chi bi fin intro si fin guastende, su Ministeriu de sos Benes Culturales e Ambientales, in su 1983, sutta sa diressione de s’Architeto Marilena Dandu, at detzisu de bi fagher tribaglios pro l’accontzare. A s’ala de fora nd an bogadu sos contra muros, an torradu a fagher sa cobertura a duas abbas cun sa bovida de matones e de cimentu ammadu, an accontzu sa fatzada. Intro an torradu a aberrer sos duos arcos tundos de sa lolla. Su pamentu l’an torradu a agher in matones cotto napoletanos, an sanadu s’intonacu de sa bovida, sas aberturas e cantu intro b’aiat de linna los an torradu comente fit.

 

 

 

Italiano

English