Oratoriu de Santa Rughe

L’an fraigadu in anti de su 1587 e d est postu a s’ala manca de sa cheia de Santu Pedru e d est dai intro in intro cun issa pro mesu deuna gianna e d est a oios de sa domo comunale. Sa cheia, chi a primu fit inditulada a Santa Lughia, cun d una bulla de su Paba Sisto V, de su 18 de Santu Aine de su 1587, es tandada in manos de sa Cuffraria de Santa Rughe. S’ischit chi sas cuffrarias, cun s’iscopu de crescher s’ippiridualidade de sa zente, an fattu oratorios o an torradu a impreara fraigados fattos in anti pro atteras tzeremonias religiosas. Custu logu, ducas, in sos annos in anti de s’accontzu de su 1707, at leadu su nomene de Oratoriu de Santa Rughe. ‘impiantu est a una navada, longa 25 metros e larga 8, a bovida tunda. Su sestu est a rughe latina. B’at una capella manna in mesu, duas a costazu, una a manu manca e s’attera a manu deretta, indituladas unu tempus a Nostra Segnora de su Gonfalone (patrona de s’arcicuffraria) e a Santa Lughia, e una sagristia manna. In su 1707 su priore de s’arcicuffraria, su nobile don Austinu Carta, at fattu accontzare s’oratoriu e b’at fattu fagher sa bovida (Ippanedda, 1989). Un’atteru accontzu bi l’at fattu in su 1871 su retore ’Eriu chi b’at fattu torrare a fagher su pamentu. Dai sos tempos de sa segunda gherra mundiale, cando sa cheia l’an impreada pro sos soldados e pro unu pagu tempus at fattu de casemma, no s’at ischidu pius nudda de calcuna de sas cosas chi si bi impreaian e, pius a totu, de duas partes de s’altare mazore in ue b’aiat iscenas de sa pasione de Nostru Segnore. No s’ischit pius nudda fintzas de duos cuadros, bellos meda, sa Chena e s’Iscravamentu, chi fin appicados in sa capella manna.
Sa tribuna, in ue b’aiat faladu unu raiu, nde l’an iscutta in terra in su 1969 (Ippanedda, 1989). Como sa cheia l’imprean comente locale de sa parrochia.